Trí tuệ và Cơ bắp không còn là những thái cực đối lập

Cơ thể như một văn bản văn hóa

Trong ánh rạng ngời của những buổi chiều ẩm ướt tại Đông Nam Á, nơi ánh sáng vàng đổ tràn trên những chiếc xe máy len lỏi qua các con ngõ và những chiếc chảo vệ tinh ngự trị trên những mái ngói đỏ, hiện lên chân dung của một người đàn ông lơ lửng giữa cơ bắp và tâm trí. Thể chất ở khu vực này từ lâu đã gắn liền với sự sinh tồn, tính hữu dụng và vẻ đẹp được xây dựng trong nhịp điệu của chuyển động; những người nông dân cúi mình trên mặt đất, những ngư dân thăng bằng trên những con thuyền hẹp, những vũ công khắc họa những huyền thoại vào không gian bằng từng cử động của hông và cổ tay.

Cơ thể đã, và vẫn đang là một văn bản văn hóa tại Đông Nam Á: một phương tiện tự sự cho kỷ luật, tâm linh và bản sắc. Tuy nhiên, ngày nay, khi quá trình toàn cầu hóa vẽ nên những đường nét mới lên tâm thức của người đàn ông Đông Nam Á hiện đại, đã có một sự chuyển dịch, không phải rời xa cơ thể, mà hướng tới một sự tổng hợp mới giữa trí tuệ và cơ bắp.

Thật dễ để nghĩ rằng trí tuệ là một thứ gì đó được nhập khẩu, có lẽ là sản phẩm phụ của các chủ nghĩa thực dân cũ và mới. Hoài bão giờ đây là một xung lực băng thông rộng. Nơi mà trước đây các dấu ấn của sự nam tính được gắn chặt vào nghĩa vụ và lao động, vào việc một người có thể nâng, thu hoạch, chịu đựng được bao nhiêu, thì giờ đây chúng ngày càng được đo lường bằng khả năng điều hướng các hệ thống trừu tượng. Bộ não đã trở thành một phòng tập thể dục của riêng nó.

Nhưng nếu nói rằng điều này báo hiệu một sự tách rời khỏi thể chất truyền thống thì hoàn toàn bỏ lỡ tính biện chứng của nó. Người đàn ông Đông Nam Á hiện đại không lựa chọn trí tuệ thay cho cơ thể. Thay vào đó, anh ta đang cố gắng nắm giữ cả hai, thường là một cách không dễ dàng, nhưng đầy chủ đích.

Bộ não như một đấu trường mới

Sự theo đuổi kép này không hoàn toàn mới lạ. Các sử thi cổ đại và truyền thống cung đình khắp khu vực luôn đầy rẫy những hình mẫu vừa là học giả vừa là chiến binh; những nhân vật như Arjuna, triết gia kiêm cung thủ, hay Jose Rizal, bác sĩ kiêm thi sĩ và nhà cách mạng. Nhưng điều độc đáo ở bối cảnh ngày nay là cách mà tính nhị nguyên này giờ đây phải đối mặt với sự hiển thị và trình diễn theo những cách chưa từng có. Trong bối cảnh này, người đàn ông Đông Nam Á hiện đại trở thành một bản thảo chồng lớp của các lịch sử: tàn dư thuộc địa, niềm tự hào bản địa và áp lực tân tự do.

Tất nhiên, luôn có sự căng thẳng. Đối với mỗi người đàn ông đang rèn luyện cơ thể và tâm trí song hành, luôn có những câu hỏi về khả năng tiếp cận; ai được phép thực hiện lý tưởng này, và ai vẫn phải lựa chọn giữa công việc nặng nhọc và việc học tập đêm khuya. Tuy nhiên, ngay cả trong số những người có ít lựa chọn hơn, vẫn tồn tại một tiếng vang của khát vọng. Lý tưởng hiện đại này, sự hội tụ của sức mạnh thể chất và năng lực trí tuệ, đầy sức quyến rũ chính bởi vì nó mang lại cảm giác của sự làm chủ. Đó là một trí tuệ hiện hữu, một sự uyển chuyển chiến lược gợi ý không chỉ sự thành công mà còn là sự siêu việt: một cách tồn tại thách thức sự phân mảnh của bản sắc hậu thuộc địa và cái tôi toàn cầu hóa.

Quan sát quá trình này diễn ra là chứng kiến một nền văn hóa đang tự viết nên một sự nam tính mới cho chính mình. Đó không phải là sự bắt chước phương Tây, cũng không phải là sự trở lại với các hình mẫu truyền thống. Đó là sự tạo dựng huyền thoại của riêng nó. Một bản phối lại kiểu Đông Nam Á của những đức tính cũ và những nỗi lo âu mới. Và trong bản phối này, cơ thể và bộ não không còn là những đối thủ, mà là những cộng sự. Cùng nhau, họ phác họa nên hình bóng của một người đàn ông đang vận động, đang suy nghĩ, đang đổ mồ hôi, đang mơ ước; một người đàn ông không còn phải lựa chọn phiên bản nào của chính mình là có giá trị.

Như đã thấy trong các trang của VMAN SEA 03: hiện đã có thể đặt mua!