ลุมเปีย นาซิเลอมัก และอื่นๆ: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังครองพจนานุกรมภาษาอังกฤษ

มีคำศัพท์บางคำที่คุณคุ้นเคยแต่อธิบายไม่ได้ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นบนลิ้นของคุณ แต่จะหายไปเมื่อคุณหยิบคำศัพท์ภาษาอังกฤษที่เทียบเท่าขึ้นมา

ในที่สุด Oxford English Dictionary (OED) ก็ไล่ตามทันเสียที เป็นครั้งแรกที่คำอย่าง gigil , alamak และ videoke ซึ่งเป็นคำที่เราคุ้นเคยกันมาโดยตลอดแต่ภาษาอังกฤษไม่เคยมีที่ว่างให้เลย ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ

น่าสนใจใช่ไหมล่ะ? ภาษาที่ขยายตัวออกไปนานโดยการยืมมาตอนนี้เปิดพื้นที่ให้ภาษาของเราแล้ว

ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ถูกหล่อหลอมด้วยประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และปัจจุบันเต็มไปด้วยความจริงที่ไม่อาจแปลได้

คำพูดสำหรับสิ่งที่เรารู้สึกมาตลอด

หากคุณเคยเห็นทารกอ้วนกลมและรู้สึกอยากหยิกแก้มของเด็กอย่างควบคุมไม่ได้ คุณคงเคยรู้สึก คิ๊กคัก

มันไม่ใช่แค่ความน่ารักที่ก้าวร้าว แต่มันลึกซึ้งและดิบเถื่อนกว่านั้น

พจนานุกรมอธิบายว่า “ความรู้สึกรุนแรงที่ทำให้คนๆ หนึ่งกำมือแน่น กัดฟัน และบีบ”

ความขัดแย้งของความรักที่ล้นหลามจนแทบจะกลายเป็นความรุนแรง—แต่ก็เป็นความรุนแรงในรูปแบบที่อ่อนโยนที่สุด

ฟิลิปปินส์ได้ส่งออกภาษาของตนไปพร้อมกับประชาชนของตนมาเป็นเวลานานแล้ว คนงานชาวฟิลิปปินส์โพ้นทะเล (OFW) พกคำพูดของตนติดตัวไว้ราวกับเป็นมรดกตกทอด โดยถ่ายทอดผ่านเรื่องราว ข้อความ และเรื่องตลกภายใน

ตอนนี้ Gigil ไม่ใช่แค่ของเราอีกต่อไปแล้ว มันเป็นของโลก ได้รับการรับรองและประทับตราจาก OED แต่มันจะฟังดูดีที่สุดเสมอเมื่อได้ยินจากริมฝีปากของสาว น้อย ที่กำลังอ้อนเด็กวัยเตาะแตะ

ละครที่เราต้องการเสมอ

แล้วก็มีคำว่า alamak ซึ่งเป็นคำที่สามารถหมายถึงความประหลาดใจ ความสยองขวัญ ความหงุดหงิด หรือทั้งสามอย่างในคราวเดียวกัน

ใช้กันในมาเลเซียและสิงคโปร์ เป็นคำอุทานที่คมชัดสมบูรณ์แบบ เป็นคำที่แม่ของคุณจะตะโกนเมื่อทำหน้าจอโทรศัพท์หล่นลงบนทางเท้า

OED เรียกมันว่าเป็นคำอุทานแสดงความ “ตกใจ ผิดหวัง หรือโกรธเคือง” แต่ alamak เป็นมากกว่านั้น มันเป็นเสียงของการใช้ชีวิตในโลกที่สร้างความประหลาดใจ รำคาญ และบางครั้งก็ทำให้คุณผิดหวังอย่างมากอยู่ตลอดเวลา

เหมือนกับ lah และ leh ที่ปฏิเสธการแปล เพราะมันไม่ได้ตั้งใจให้แปล

มันควรจะ รู้สึกได้ จังหวะ เสียงที่ขึ้นๆ ลงๆ มันคือวัฒนธรรมที่ห่อหุ้มด้วยพยางค์

ซาวด์แทร็กแห่งชีวิตของเรา

ชาวฟิลิปปินส์เป็นผู้คิดค้นและทำให้การร้องคาราโอเกะกลายเป็นวิถีชีวิต

Videoke ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างความมั่นใจของไมโครโฟนและการร้องเพี้ยนที่ได้รับความนิยมในที่สุดก็ได้อยู่ในพจนานุกรมแล้ว

ไม่เหมือนคาราโอเกะดั้งเดิมของญี่ปุ่น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการร้องเพลงในห้องส่วนตัว วีดิโอเกะ เป็นที่นิยมในความวุ่นวายของการรวมตัวกันของครอบครัว งานเลี้ยงในละแวกบ้าน และเวทีชั่วคราวในสวนหลังบ้าน

มันเป็นการร้องเพลงที่เสียงดัง เป็นเรื่องส่วนรวมและเป็นเรื่องส่วนตัวอย่างแท้จริง เพราะในฟิลิปปินส์ การร้องเพลงถือเป็นสิทธิโดยกำเนิด

อาหารที่ไม่ต้องแปล

คำบางคำสามารถข้ามพ้นภาษาได้ เพราะประสบการณ์ในการกินคำเหล่านั้นสามารถสื่อได้ทุกอย่าง

ลุมเปีย — ปอเปี๊ยะสดสีเหลืองทองกรอบสอดไส้เนื้อสับหรือผัก — ถือเป็นอาหารหลักของครัวเรือนชาวฟิลิปปินส์ และปัจจุบันก็ได้กลายมาเป็นพจนานุกรมภาษาอังกฤษด้วย

แล้วก็มี เกตุปัต ซึ่งเป็นเค้กข้าวมาเลย์ที่ห่อด้วยใบปาล์มที่สาน เป็นอาหารที่มีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับงานเฉลิมฉลองและประเพณี

โอตาค-โอตาค อาหารอันโอชะของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ทำจากเนื้อปลาบดปรุงรสห่อด้วยใบตองและย่าง ซึ่งมีกลิ่นอายของอาหารข้างทางที่หอมควัน

และแน่นอนว่า นาซิเลอมัก ซึ่งเป็นอาหารข้าวหอมมะลิของมาเลเซียที่เสิร์ฟพร้อมกับ น้ำพริก ซัมบัล ปลาแอนโชวี่ ถั่วลิสง และไข่ต้ม ถือเป็นเมนูที่ไม่ต้องแนะนำเลย

การล่าอาณานิคมทางภาษา

หลายศตวรรษที่ผ่านมา ภาษาอังกฤษมีการเติบโตโดยการดูดซับคำศัพท์จากภาษาต่างๆ มากมาย และเปลี่ยนแปลงตัวเองไปด้วย

แต่ตอนนี้ มันถูกแทรกซึมเข้ามาอย่างเงียบๆ คำศัพท์ภาษาฟิลิปปินส์และมาเลเซียถูกใส่เข้าไปในพจนานุกรม ไม่ใช่เพราะเราขอให้ตรวจสอบ แต่เพราะภาษาอังกฤษไม่มีทางเลือกอื่น มีช่องว่างอยู่ และคำศัพท์ของเราก็เติมเต็มช่องว่างเหล่านั้น

ใช่แล้ว OED กำลังพยายามไล่ตาม แต่เรารู้ดีอยู่แล้วว่าคำเหล่านี้มีความสำคัญ เรารู้จักคำเหล่านี้มานานแล้ว และตอนนี้ ภาษาอังกฤษก็รู้จักคำเหล่านี้เช่นกัน